Pedagogika jako nauka:
przedmiot badań,
funkcje pedagogiki jako nauki,
związki pedagogiki z innymi naukami,
podstawowe pojęcia pedagogiki: wychowanie (węższy i szerszy zakres ujmowania tego pojęcia, cechy wychowania, cele wychowania), kształcenie, nauczanie, uczenie się, socjalizacja.
Czytaj dalej »
Przyczyny:
- alkoholizm
- narkomania
- nikotynizm
- AIDS
Jak uczyć tolerancji i właściwego podejścia do ludzi chorych na AIDS
Czytaj dalej »
Patologia społeczna:
A. Podgórecki - zachowanie, instytucja społeczna lub typ funkcjonowania jakiegoś systemu społecznego, który pozostaje w zasadniczej nie dającej się pogodzić sprzeczności ze światopoglądowymi wartościami akceptowanymi w danej społeczności
Z. Ziembiński - metoda kształtowania przeżycia etycznego ( poznawczego),
A. Gaberle - zjawiska społeczne oceniane negatywnie, traktowane jako niepożądane
Czytaj dalej »
Pierwsze wielkie poczynania na rzecz zahamowania ciemnoty i zacofania, odrodzenia nauki i szkolnictwa podjął na początku IX wieku Karol Wielki.
W 800 roku Karol przybrał tytuł cesarza i wznowił tradycje Cesarstwa Rzymskiego. Powstanie Cesarstwa Rzymskiego o charakterze religijnym pod berłem Karola wielkiego przyczyniło się do odrodzenia szkolnictwa.
Przez przyjęcie takiego tytułu Karol stał się obrońcom Chrystusa. Papieża
uznał za ojca swego siebie zaś za obrońcę Kościoła. Ustawy synodalne wcielał do ustaw państwowych. Takie uchwały zapoczątkowały synod w Akwizgranie zwołany przez Karola Wielkiego w 789 r. Który zobowiązywał biskupów i opatów do zakładania szkół katedralnych i klasztornych tam, gdzie ich dotąd nie było. W 797roku nakazał utrzymywanie przy każdym kościele szkół dla chłopców chętnych do nauki , a w 802 r. Wyszło zarządzenie nakazujące każdemu ojcu posyłanie syna do szkoły. W celu przeprowadzenia tych reform szkolnych i innych zamierzeń oświatowych w swej monarchii Karol Wielki sprowadził na dwór uczonych .
Organizatorem nauki na dworze Karola Wielkiego był wybitny zwolennik kultury antycznej teolog, filozof i pedagog anglosaski mnich Alkuin. Przyczynił się do powstania szkoły pałacowej .Jej uczniami zostali członkowie rodziny władcy oraz synowie ważniejszych urzędników. (Treść nauczania obejmowała siedem sztuk wyzwolonych: gramatykę, dialektykę, retorykę, geometrie, arytmetykę, astronomie, muzykę oraz architekturę, medycynę, redagowanie zarządzeń i dekretów).
W ciągu kilku lat szkoła pałacowa pod kierunkiem Alkuina wspaniale się rozwinęła i osiągnęła wysoki poziom. Zwiększyła się nie tylko liczba uczniów; przede wszystkim zmienił się program studiów, które, oparte na metodzie sztuk wyzwolonych, nosiły piętno indywidualności mistrza Alkuina. Gramatyka w wydaniu Alkuina przestała być tylko nauką o słowach, sylabach, zasadach interpunkcji, stała się studiowaniem słowa w jego relacjach z procesem myślowym, a więc częścią logiki. Retorykę wykładał Alkuin według for- muły klasycznej, jako sztukę dobrego mówienia. Przeciwstawił jej dialektykę i zobrazował to przeciwstawienie przy pomocy zamkniętej pięści i otwartej dłoni: podczas gdy dialektyka operuje argumentami ścisłymi, retoryka otwiera się szeroko dla elokwencji.
Sztuki wyzwolone stały się rychło w państwie Karola Wielkiego fundamentem wiedzy, a ten, kto je studiował, realizował w swojej epoce ideał człowieka oświeconego. Dla Alkuina jednak nie stanowiły one bynajmniej celu i kresu studiów. Były jedynie środkiem umożliwiającym dotarcie do wierzchołków wiedzy spekulatywnej, poprzez pojmowanie Pisma Świętego - osiągnięcie perfekcji ewangelicznej. Służyła temu arytmetyka i astronomia, bo przecież obserwacja Słońca, Księżyca i gwiazd pozwalała bardziej niż cokolwiek innego admirować wielkość i doskonałość dzieła stworzenia. Alkuin, kierując szkołą pałacową, potrafił rozbudować ją do takich rozmiarów, że zyskała miano Akademii Pałacowej.
Podczas panowania Karola Wielkiego ukształtowały się i rozpowszechniły różne typy szkół:
-parafialne
-katedralne
-klasztorne
-kolegiackie
Szkoły klasztorne
Były dziełem zakonu Benedyktynów z Nursji (480-543).
Pierwszy klasztor założono na Monte Cassino w 529r.
Nauczano według programu 7 sztuk wyzwolonych. Przy szkole klasztornej były szkoły początkowe w których uczono czytania i pisania. Nauczyciel uczył każdego indywidualnie. Najpierw uczył pisać spółgłoski i samogłoski łączyć je w słowa i zdania.
I rok trwała nauka początkowa a następnie przechodziło się do Trivium.
Trivium (nauczyciel gramatyki 10 r.ż.)
rok przyswajanie pojęciowe, tłumaczenie z niemieckiego na łacinę, opowiadanie z historii biblii kończyło się to egzaminem.
rok uczono gramatyki (ortografii) dyktanda, nauka psałterzy.
rok obowiązywała metryka, oparta na wzorach metryki klasycznej i wykładano Pismo św.
rok powtarzanie gramatyki , nauka o figurach i przenośniach w poezji i prozie łacińskiej i Piśmie Św. Przepisywanie podręczników gramatyki i egzamin.
rok retoryka uczniowie ćwiczyli się praktycznie przez wygłaszanie przemów , nauka historii.
rok dialektyka czyli logika tłumaczenie z łacińskiego na język rodzimy i odwrotnie, pisanie wypracowań, dysputy . Dialektyka przyczyniła się do rozwoju filozofi i teologii egzamin.
Po zakończeniu nauki był krótki kurs arytmetyki i egzamin ci co zdali przechodzili do
Qvadrivium
Obejmowało geometrię (geografia, geologia, botanika, zoologia , kosmologia), arytmetykę, astronomię, muzykę i śpiew, wychowanie fizyczne.
Szkoły katedralne
Powstawały w siedzibach biskupów.
Władza biskup i scholastyk.
Obowiązywał program 7 sztuk wyzwolonych, którego poszczególne przedmioty ulegały pewnej ewolucji .zmienił się kanon lektur .Nauka trwała 6 lat .
W II połowie Średniowiecza podzielono je na szkoły wewnętrzne i zewnętrzne.
Szkoły wewnętrzne przeznaczone dla stanu duchowego , lektoraty z teologii i prawa.
Wydział teologiczny był uzupełnieniem przez proboszcza (liturgia i śpiew) . Dopiero po zdaniu egzaminów przed komisją biskupią otrzymywali uczniowie święcenia kapłańskie.
Szkoły kolegiackie
Powstały z fundacji prywatnych przy większych kościołach. Nauczanie jak w szkołach katedralnych i klasztornych. Scholastyk na wzór kapituły katedralnej.
Szkoły parafialne
I powstała w Mezopotamii w II wieku. Zakładało je duchowieństwo świeckie i zakonne.
Głównym celem szkoły było wychowanie i nauczanie religii. Nauczano pisania, czytania i rachowania, elem psałterzu Dawidowego. Celem wychowania było kształcenie osobowości Chrześcijańskiej. Językiem wykładowym była łacina śpiewu kościelnego, muzyka i ministrantura ( organy pierwsze).W szkołach nauczali proboszczowie bądź klerykowie ( bakałarz, magister. Szkoły były przy parafiach 1-2 stół i długie ławy) . Nauczano indywidualnie w izbie szkolnej, posługiwano się metodą werbalną i mnemotechniką która polegała poddawaniu pewnych twierdzeń w formie wiersza.
Szkoła miejska (XII-XV w)
Pierwsze takie szkoły powstały XII w .Nauczano w nich religii, śpiewu, czytania, pisania i rachowania .Założycielami były magistraty . Głównym przedmiotem szkolnym była łacina, ćwiczono się w pisaniu korespondencji w sprawach handlowych. Drugim przedmiotem była buchalteria . Nauczanie także było werbalne z braku książek. Początkowo nauczali duchowni a potem świeccy .Na czele szkoły stał rektor lub magister .Na czesne szkolne składali się rodzice. Nauczyciele zajmowali się dodatkowo zatrudnieniem jako kantorzy kościelni, organiści, służba kościoła .Od II połowy Średniowiecza istniały w miastach prywatne szkoły miejskie gdzie językiem wykładowym był ojczysty. Nauka ograniczała się doczytania, pisania i rachowania.
Rozwinęło się również wychowanie w domu obcym:
-Rycerstwo
Paź (był u boku pana i pani .Tu otrzymywał wychowanie religijne i gramatyczne, naukę czytania, pisania, siedzenia, dyscypliny, egzamin)
Giermek ( przed ołtarzem wręczano mu miecz a rodzice ostrogi srebrne. wyrabiał zręczność i zdobywał 7 cnót jazda konna, pływanie, rzut oszczepem, szermierka, myślistwo, gra w warcaby, poznawał prawidła etyki wszystkim dostępował pasowania na rycerza.)
Rycerz ( uroczystość pasowania na rycerza miała miejsce przy okazji koronacji królów. Składano przysięgę .Rycerz miał żyć według zasad : Bogu duszę ,me życie królowi, me serce damą, sławę dla siebie.
-wychowanie rzemieślnicze
uczeń (terminator) ( wymagano posłuszeństwa, pilności, skromności, wytrwałości strzeżenia tajemnicy państwowej. uczeń kończąc naukę stawał się czeladnikiem)
czeladnik (towarzysz) (Czeladnik korzystał z przywilejów noszenia miecza jako wolny człowiek i znak swego cechu .Był jeszcze 1 rok w roli czeladnika następnie wyruszał na wędrówkę po innych warsztatach trwało to 5-6 lat.)
mistrz ( egzamin zostawał mistrzem miał tytuł wpłacał pieniądze i otrzymywał indygat.)
Chociaż dążenia oświatowe Karola Wielkiego nie były już kontynuowane w takim zakresie przez jego następców, to odegrało w rozwoju oświaty ogromną role. Przede wszystkim, tworząc precedensy świeckiej organizacji oświaty, zmusiły Kościół do zajęcia się tą problematyką z drugiej zaś strony wypłynęły wydatnie na rozwój świeckiego szkolnictwa mieszczańskiego.
Źródła:
Wołoszyn „Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej w zarysie.”
Możdzeń „ Historia wychowania”
Działalność praktyczna uczniów umożliwia im zastosowanie zdobytej wiedzy teoretycznej, pozwala poznawać związki i zależności dotyczące określonych zjawisk i procesów. Poza tym umożliwia lepsze zrozumienie i trwalsze zapamiętanie przyswojonych wiadomości .
Działalność praktyczna jest również czynnikiem sprzyjającym rozwojowi samodzielności ucznia. Dlatego też w procesie kształcenia szkoła powinna stwarzać sytuacje umożliwiające uczniom rozwiązywanie problemów praktycznych w zakresie techniki, produkcji czy życia społecznego.
Jednym ze zwolenników praktycznego działania w procesie kształcenia był John Dewey (1859-1952), amerykański filozof, psycholog i pedagog. Profesor Uniwersytetu w Chicago, a później wielu innych uniwersytetów amerykańskich. Stworzył system pedagogiczny oparty na założeniu, że treści i metody nauczania należy przystosować do natury dziecka, a główną zasadą winno być uczenie się przez działanie. Był inicjatorem koncepcji szkoły pracy w której uczniowie zdobywali wiedzę przez wykonywanie różnych prac rzemieślniczych. Główne prace: Moje pedagogiczne credo (1897), Szkoła a społeczeństwo (1899), Jak myślimy (1910), Demokracja i wychowanie (1916).
Dewey był również Przedstawicielem instrumentalizmu pedagogicznego, kierunku, uznającego tylko taką wiedzę, która przynosi sukces w działaniu. Dewey uznawał prawdziwość myśli i koncepcji według ich skuteczności w działaniu.
Rozwiązywanie problemów praktycznych i wszelka działalność produkcyjna jest wyrazem aktywności wytwórczej.
Z inicjatywy Heleny Parkhurst (1892-1973), amerykańskiej nauczycielki, pod wpływem dzieła J. Deweya oraz wieloletniej współpracy z M. Montessori powstał system nauczania określany mianem “daltoński plan laboratoryjny”. Wprowadzony został w szkole dla kalek w Berkshire, a następnie w szkole średniej w Dalton (USA). Założenia swojego systemu pedagogicznego przedstawiła w pracy Wykształcenie według planu daltońskiego (1922, wydanie polskie 1928).
Plan daltoński jest to system organizacyjny szkoły, stworzony przez H. Parkhurst w mieście Dalton (USA). Uczniowie mieli pełną swobodę w wyborze zajęć i czasu pracy, a zobligowani byli tylko do wykonywania określonych zadań w pracowniach przedmiotowych w oznaczonym terminie. Nauczyciel pełnił rolę konsultanta, prowadził sporadycznie zajęcia zbiorowe z całą klasą i sprawdzał wykonanie zadanych prac.
Działanie praktyczne w procesie kształcenia można podzielić na czynności nauczyciela i ucznia:
NAUCZANIE PRAKTYCZNE
Czynności nauczyciela UCZENIE SIĘ PRZEZ DZIAŁANIE
Czynności ucznia
1. Uświadomienie uczniom celu i znaczenia działania.
2. Ustalenie reguł, zasad działania.
3. Pokaz działania wzorowo wykonanego z objaśnieniem sposobu działania.
4. Kontrola i korekta.
5. Kontrola i ocena. 1. Poznanie celu działania – powstanie pozytywnej motywacji.
2. Przypomnienie lub przyswojenie reguł, zasad działania.
3. Obserwacja wzoru działania, kształtowanie się w świadomości modelu działania.
4. Pierwsze próby działającego, kontrolowane i korygowane.
5. Ćwiczenia w samodzielnym wykonywaniu działań.
Uczenie się przez działanie może przyjmować różną postać. Najmniej kształcące jest opanowanie tylko samych czynności, bez wiązania z podstawami naukowymi.
Bardziej wartościowe jest działanie, w którym stosuje się wiązanie teorii z praktyką i praktyki z teorią. Ponieważ oprócz opanowania umiejętności i nawyków następuje rozszerzenie i utrwalenie wiedzy oraz ukazanie jej znaczenia.
Według W. Okonia najwyżej jednak trzeba stawiać działanie łączące w sobie stronę orientacyjną ze stroną informacyjną, a jednocześnie apelujące do samodzielności działającego, zmuszającego do formułowania i rozwiązywania problemów praktycznych.
Uczenie się przez działanie rozwija wyobraźnię konstruktorską, myślenie techniczne i pomysłowość.
Przykładem działalności praktycznej w szkole może być wykorzystanie przez nauczyciela metod dramowych.
Metody dramowe to inaczej pewne techniki teatralne wykorzystane do celów edukacyjnych. Ich celem nie jest jednak sama gra, ale zrozumienie motywów, jakimi kierują się ludzie w postępowaniu. Inaczej mówiąc chodzi o to, aby za pomocą dramy łatwiej było zrozumieć rzeczywistość. W ten sposób służy ona indywidualnemu, osobowemu rozwojowi.
Punktem wyjścia pracy metodami dramowymi jest zawsze określona sytuacja. Jest w niej zawarte jakieś napięcie, jakiś problem. Może to być sytuacja wzięta z życia, zaczerpnięta z fragmentu książki lub wyobrażona. Bohaterami takiej sytuacji mogą być np. postacie obecne w lekturze, jak i spoza tekstu. Ta sytuacja wyjściowa staje się w pewien sposób “obecna” poprzez to, że uczestnicy zajęć wchodzą w role bohaterów tejże sytuacji. Istotnym elementem działania w tej “umownej przestrzeni” jest ekspresyjne pokazanie swojego sposobu przeżywania danej sytuacji poprzez ciało, mimikę, gest, głos. Dzięki wejściu w rolę sytuacja wyjściowa zostaje rozpoznana z określonej perspektywy. Uczestnik, który wchodzi w rolę staje przed problemem, przed którym stanęli wcześniej inni ludzie np. bohaterowie książki. Poprzez grę “próbuje” ten problem rozwiązać. Ta próba w “umownej przestrzeni”, nie jest rzeczywistym działaniem. Mimo to stanowi jakąś formę doświadczenia, jest czymś w rodzaju próby generalnej przed działaniem w rzeczywistej sytuacji. Jest to uczenie się przez działanie. Nie chodzi bowiem o pokazywanie innych ludzi - ale jak ja bym rozwiązał dany problem.
I DANE DOTYCZĄCE UCZNIA
Imię: Bartosz
Urodzony: 04. 07. 1986 rok
Adres: Rzeszów
Data przyjęcia do szkoły: 01. 09. 2000 rok
Szkoła: Gimnazjum
Klasa: II
Czy był kierowany do poradni: TAK, 11. 2000 rok
Z jakiego powodu był kierowany do poradni: Ze względu na zaburzenia w zachowaniu, np. kłamstwo, demonstracyjne łamanie nakazów, agresję wobec uczniów i nauczycieli.
Czytaj dalej »
Nie można podać jednoznacznej definicji pojęcia „emocja”. Jedni traktują ją jako pewien stan, inni definiują ją jako proces i określenia te można by mnożyć. Źródłem emocji jest obiektywnie istniejąca rzeczywistość. Człowiek odzwierciedlając ją ustosunkowuje się do niej: cieszy się, kocha, smuci, gniewa, cierpi. I właśnie to przeżywanie stosunku do siebie samego i do otoczenia, to właśnie emocje i uczucia. Wynika więc z tego wszystkiego, że procesy emocjonalne regulują stosunki pomiędzy człowiekiem a otoczeniem.
Czytaj dalej »
Ostatnie komentarze